NCERT solution class 7 sanskrit chapter 15 लालनगीतम

Page No 83: Question 1: गीतं सस्वरं गायत। Answer: दिए गए गीत को स्वर में गाइए। Question 2: एकपदेन उत्तरत- (क) का विहसति? (ख) किम् विकसति? (ग) व्याघ्रः कुत्र गर्जति? (घ) हरिणः किं खादति? (ङ)[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 14 अनारिकायाः जिज्ञासा

Page No 78: Question 1: उच्चारणं कुरुत- मन्त्री निर्माणम् भ्रात्रा कर्मकराः जिज्ञासा पित्रे भ्रातृणाम् उद्घाटनार्थम् पितृभ्याम् नेतरि अपृच्छत् चिन्तयति Answer: विद्यार्थी इसका स्वयं उच्चारणं करें। Question 2: अधोलिखितानां प्रश्नानां एकपदेन उत्तराणि लिखत- (क) कस्याः महती[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 13 अमृतं संस्कृतम

Page No 72: Question 1: उच्चारणं कुरुत-   उपलब्धासु सङ्गणकस्य चिकित्साशास्त्रम् वैशिष्ट्यम् भूगोलशास्त्रम् वाङ्मये विद्यमानाः अर्थशास्त्रम् Answer: विद्यार्थी इसका स्वयं उच्चारणं करें। Question 2: प्रश्नानाम् एकपदेन उत्तराणि लिखत- (क) का भाषा प्राचीनतमा? (ख) शून्यस्य प्रतिपादनं[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 12 विद्याधनम्

Page No 67: Question 1: उपयुक्तकथनानां समक्षम् ‘आम्’, अनुपयुक्तकथनानां समक्षं ‘न’ इति लिखत- (क) विद्या राजसु पूज्यते। (ख) वाग्भूषणं भूषणं न। (ग) विद्याधनं सर्वधनेषु प्रधानम्। (घ) विदेशगमने विद्या बन्धुजनः न भवति।। (ङ) सर्वं विहाय विद्याधिकारं[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 11 समवायो हि दुर्जयः

Page No 62: Question 1: प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत- (क) वृक्षे का प्रतिवसति स्म? (ख) वृक्षस्य अधः कः आगतः? (ग) गजः केन शाखाम् अत्रोटयत्? (घ) काष्ठकूटः चटकां कस्याः समीपम् अनयत्? (ङ) मक्षिकायाः मित्रं कः आसीत्?[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 10 विश्वबन्धुत्वम्

Page No 56: Question 1: उच्चारणं कुरुत- दुर्भिक्षे राष्ट्रविप्लवे विश्वबन्धुत्वम् विश्वसन्ति उपेक्षाभावाम् विद्वेषस्य ध्यातव्यम् दुःखभाक् प्रदर्शयन्ति Answer: विद्यार्थी इसका उच्चारण करें। Question 2: मञ्जूषातः समानार्थकपदानि चित्वा लिखत- परस्य दुःखम् आत्मानम् बाधितः परिवारः सम्पन्नम् त्यक्त्वा सम्पूर्णे[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 9 अहमपि विद्यालयं गमिष्यामि

Question 1 उच्चारण कुरुत– अग्रिमदिने, षड्वादने, अष्टर्षदेशीया, अनुगृह्णातु, भवत्सदृशानाम्, गृह्सज्वालनाय, व्यवस्थायै, महार्घताकाले, अद्यैवास्या:, करतलवादसहितम्! Solution 1 स्वयं अभ्यास करे Question 2 एकपदेन उत्तराणि लिखत– (क) गिरिजाया: गृहसेविकाया: नाम किमासीत्? (ख) दर्शनाया: पुत्री कति वर्षीया आसीत्?[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 8  त्रिवर्णः

Page No 47: Question 1: शुद्धकथनस्य समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथनस्य समक्षं ‘न’ इति लिखत- (क) अस्माकं राष्ट्रस्य ध्वजे त्रयः वर्णाः सन्ति। (ख) ध्वजे हरितवर्णः शान्तेः प्रतीकः अस्ति। (ग) ध्वजे केशरवर्णः शक्त्याः सूचकः अस्ति। (घ) चक्रे त्रिंशत्[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 7 सङ्कल्प: सिंद्धिदायक:

Page No 41: Question 1: उच्चारणं कुरुत- अभवत् अकथयत् अगच्छत् न्यवेदयत् अपूजयत् स्वपिति तपति प्राविशत् अवदत् वदति स्म वसति स्म रक्षति स्म वदति चरति स्म करोति स्म गच्छति स्म अकरोत् पठति स्म Answer: विद्यार्थी इसका[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 6 सदाचार

Page No 32: Question 1: सर्वान् श्लोकान् सस्वरं गायत। Answer: विद्यार्थी इन श्लोकों को स्वयं गाएँ। Question 2: उपयुक्तथनानां समक्षम् ‘आम्’ अनुपयुक्तकथनानां समक्षं ‘न’ इति लिखत (क) प्रातः काले ईश्वरं स्मरेत्। (ख) अनृतं ब्रूयात। (ग)[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 5 पण्डिता रमाबाइ

Page No 28: Question 1: एकपदेन उत्तरत- (क) ‘पण्डिता’ ‘सरस्वती’ इति उपाधिभ्यां का विभूषिता? (ख) रमा कुतः संस्कृतशिक्षां प्राप्तवती? (ग) रमाबाई केन सह विवाहम् अकरोत्? (घ) कासां शिक्षायै रमाबाई स्वकीयं जीवनम् अर्पितवती? (ङ) रमाबाई उच्चशिक्षार्थं[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 4 हास्यबालकविसम्मेलनम्

Page No 21: Question 1: उच्चारणं कुरुत- उपरि अधः उच्चैः नीचैः बहिः अलम् कदापि अन्तः पुनः कुत्र कदा एकदा Answer: विद्यार्थी इसका उच्चारण स्वयं करें। Page No 22: Question 2: मञ्जूषातः अव्ययपदानि चित्वा वाक्यानि पूरयत-[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 3 स्वावलम्बबम्‌

Page No 14: Question 1: उच्चारणं कुरुत। विंशतिः त्रिंशत् चत्वारिंशत् द्वाविंशतिः द्वात्रिंशत् द्विचत्वारिंशत् चतुर्विंशतिः त्रयस्त्रिंशत् त्रयश्चत्वारिंशत् पञ्चविंशतिः चुतस्त्रिंशत् चतुश्चत्वारिंश्त अष्टाविंशतिः अष्टात्रिंशत् सप्तचत्वारिंशत् नवविंशतिः नवत्रिंशत् पञ्चाशत् Answer: विद्यार्थी इसका उच्चारण स्वयं करें। Question 2: अधोलिखितानां प्रश्नानामुत्तराणि[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 2 दुर्बुद्धि: विनश्यति

Page No 9: Question 1: उच्चारणं कुरुत। फुल्लोत्पलम् अवलम्ब्य पक्त्वा कम्बुग्रीवः आवाभ्याम् भक्षयिष्यामि उक्तवान् ह्रदम् सुहृदाम् भवद्भ्याम् उड्डीयते भ्रष्टः Answer: विद्यार्थी इसका उच्चारण स्वयं करें। Question 2: एकपदेन उत्तरत- (क) कूर्मस्य किं नाम आसीत्? (ख)[…]

Continue reading …

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 1 सुभाषितानि

Page No 3: Question 1: सर्वान् श्लोकान् सस्वरं गायत। Answer: विद्यार्थी इसे स्वयं गाएँ। Question 2: यथायोग्यं श्लोकांशान्‌ मेलयत-          क             ख धनधान्यप्रयोगेषु नासद्भिः किञ्चिदाचरेत्। विस्मयो न हि कर्त्तव्यः त्यक्तलज्जः सुखी भवेत्। सत्येन धार्यते[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 15 लालनगीतम in hindi class 7

लालनगीतम (क) उदिते सूर्य धरणी विहसति । पक्षी कृजति कमलं विकसति || 1 || अन्वयः – उदिते सूर्य धरणी विहसति । पक्षी कृजति कमलं विकसति । सरलार्थ – सुर्य के निकलने पर प्रथ्वी हसती है[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 14 अनारिकायाः जिज्ञासा in hindi class 7

अनारिकायाः जिज्ञासा (क) बालिकाया: अनारिकाया: मनसि सर्वदा महती जिज्ञासा भवति। अत: सा बहून्‌ प्रश्नान्‌ पृच्छति। तस्या: प्रश्न: सर्वेषां बुद्धि: चक्रवत्‌ भ्रमति। प्रात: उत्थाय सा अन्वभवत्‌ यत्‌ तस्या: मनः प्रसन्नं नास्ति। मनोविनोदाय सा भ्रमितुं गृहात्‌ बहि:[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 13 अमृतं संस्कृतम in hindi class 7

अमृतं संस्कृतम (क) विश्वस्य उपलब्धासु भाषासु संस्कृतभाषा प्राचीनतमा भाषास्ति। भाषेयं अनेकाषां भाषाणां जननी मता। प्राचीनयो: ज्ञानविज्ञानयो: निधि: अस्यां सुरक्षित:। संस्कृतस्य महत्त्वविषये केनापि कथितम्‌ – “भारतस्य प्रतिष्ठे द्वे संस्कृतं संस्कृतिस्तथा “।   सरलार्थ – संसार की[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 12 विद्याधनम् in hindi class 7

विद्याधनम् (क) न चोरहार्य न च राजहाय॑ न भ्रातृभाज्य न च भारकारि । व्यये कृते वर्धत एव नित्य विद्याधनं सर्वधनप्रधानम्‌ || 1 ||   अन्वयः – विद्याधनं सर्वधनप्रधानम्‌ । (एतत्) न चौरहार्यम् न च राजहार्य[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 11 समवायो हि दुर्जयः in hindi class 7

समवायो हि दुर्जयः (क) पुरा एकस्मिन्‌ वृक्षे एका चटका प्रतिवसति स्म। कालेन तस्या: सन्तति: जाता। एकदा कश्चित्‌ प्रमत्त: गज: तस्य वृक्षस्य अध: आगत्य तस्य शाखां शुण्डेन अत्रोटयत्‌।   सरलार्थ – पहले समय में एक वृक्ष पर[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 10 विश्वबन्धुत्वम् in hindi of class 7

विश्वबन्धुत्वम् (क) उत्सवे, व्यसने, दुर्भिक्षे, राष्ट्रविप्लवे, दैनन्दिनव्यवहारे च य: सहायतां करोति सः बन्धु: भवति। यदि विश्वे सर्वत्र एतादृश: भाव: भवेत्‌ तदा विश्वबन्धुत्व सम्भवति। परन्तु अधुना निखिले संसारे कलहस्य अशान्ते: च वातावरणम्‌ अस्ति। मानवा: परस्परं न[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 8 त्रिवर्णः ध्वजः in hindi of class 7

त्रिवर्णः ध्वजः (क) (केचन बालका: काश्चन बालिकाश्च स्वतन्त्रता-दिवसस्य ध्वजारोहणसमारोहे सोत्साहं गच्छन्त: परस्पर सलपन्ति।) देवेश: – अद्य स्वतन्त्रता-दिवस:। अस्मार्क विद्यालयस्य प्राचार्य: ध्वजारोहणं करिष्यति। छात्राश्च सांस्कृतिककार्यक्रमान्‌ प्रस्तोष्यन्ति। अन्ते च मोदकानि मिलिष्यन्ति। डेविड: – शुचे। जानासि त्वम्‌? अस्मार्कं[…]

Continue reading …

Sanskrit solution chapter 5 पण्डिता रमाबाइ Class 7 translated in hindi

पण्डिता रमाबाइ (क) स्त्रीशिक्षाक्षेत्रे अग्रगण्या पण्डिता रमाबाइ 1858 तमे ख्रिष्टाब्दे जन्म अलभत । तस्या: पिता अनन्तशास्त्री डोंगरे माता च लक्ष्मीबाई आस्ताम् । तस्मिन् काले स्त्रीशिक्षायाः स्थितिः चिन्तनीया आसीत् । स्त्रीणां कृते संस्कृतशिक्षणं प्रायः प्रचलितं नासीत्[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 7 सङ्कल्प: सिंद्धिदायक: in hindi of class 7

सङ्कल्प: सिंद्धिदायक: (क) (पार्वती शिव पतिरूपेण अवाञ्छत्‌। एतदर्थ सा तपस्यां कर्तुम्‌ ऐच्छत्‌। सा स्वकीयं मनोरथं मात्रे न्यवेदयत्‌। तत्‌ श्रुत्वा माता मेना चिन्ताकुला अभवत्‌।) मेना – वत्से! मनीषिता: देवता: गृहे एव सन्ति। तप: कठिनं भवति। तव[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 6 सदाचार in hindi class 7

सदाचार ( क ) यस्मिन् देशे य आचारः पारम्पर्यक्रमागतः । वर्णानां सान्तरालानां स सदाचारः उच्सते ।।1।। अन्वयः – यस्मिन् देशे वर्णानां सान्तरालानां पारम्पर्यक्रमात् आगतः यः आचारः सः सदाचारः उच्यते । सरलार्थ – जिस देश में[…]

Continue reading …

Sanskrit solution chapter 4 हास्यबालकविसम्मेलनम् Class 7 translated in hindi

हास्यबालकविसम्मेलनम् (हास्य बालकवि सम्मेलन) (क) (विविध-वेशभूषाधारिण: चत्वार बालकव: मञचस्य उपरि उपविष्टा: सन्ति । अध: श्रोतार: हास्यकविताश्रवणाय उत्सुका: सन्ति कोलाहलं च कुर्वन्ति) सरलार्थ – (अनेक प्रकार की वेशभूषा को धारण किए हुए चार बाल कवि मंच[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 3 स्वावलम्बबम्‌ in hindi class 7

स्वावलम्बबम्‌ (क) कृष्णमूर्ति: श्रीकण्ठश्च मित्रे आस्ताम्‌। श्रीकण्ठस्य पिता समृद्ध: आसीत। अत: तस्य भवने सर्वविधानि सुख-साधनानि आसन्‌। तस्मिन्‌ विशाले भवने चत्वारिशत्‌ स्तम्भा: आसन्‌। तस्य अष्टादश-प्रकोष्ठेषु पञ्चाशत्‌ गवाक्षा:, चतुश्चत्वारिशत्‌ द्वाराणि, षट्त्रिशत्‌ विद्युत-व्यजनानि च आसन्‌। सरलार्थ- कृष्णमूर्ति और[…]

Continue reading …

Sanskrit translation of chapter 2 दुर्बुद्धि: विनश्यति in hindi class 7

दुर्बुद्धि: विनश्यति (क) अस्ति मगधदेशे फुल्लोत्पलनाम सर: ‍। तत्र संकटविकटौ हंसैौ निवसत: । कम्बुग्रवनामक: तयो: मित्रम् एक: कूर्म: अपि तत्रैव प्रतिवसति स्म । अथ एकदा धीवरा: तत्र आगच्छन् । ते अकथयन् । ते अकथयन् –[…]

Continue reading …

Sanskrit solution chapter 1 सुभाषितानि Class 7 translated in hindi

सुभाषितानि (क) पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि जलमत्रं सुभाषितम् । मूढै: पाषाणखण्डेषु रत्नसंज्ञा विधीयती  ।। 1 ।। सरलार्थ: पृथ्वी पर केवल तीन ही रत्न है। जल, अन्न और मधुर वचन। बुद्धिमान व्यक्ति इनकी समझ रखते है परन्तु[…]

Continue reading …