You cannot copy content of this page

NCERT solution class 7 sanskrit chapter 8  त्रिवर्णः

Page No 47:

Question 1:

शुद्धकथनस्य समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धकथनस्य समक्षं ‘न’ इति लिखत-

(क) अस्माकं राष्ट्रस्य ध्वजे त्रयः वर्णाः सन्ति।
(ख) ध्वजे हरितवर्णः शान्तेः प्रतीकः अस्ति।
(ग) ध्वजे केशरवर्णः शक्त्याः सूचकः अस्ति।
(घ) चक्रे त्रिंशत् अराः सन्ति
(ङ) चक्रं प्रगतेः द्योतकम्।

Answer:

(क) अस्माकं राष्ट्रस्य ध्वजे त्रयः वर्णाः सन्ति।आम्
(ख) ध्वजे हरितवर्णः शान्तेः प्रतीकः अस्ति।
(ग) ध्वजे केशरवर्णः शक्त्याः सूचकः अस्ति।आम्
(घ) चक्रे त्रिंशत् अराः सन्ति
(ङ) चक्रं प्रगतेः द्योतकम्।आम्

Question 2:

अधोलिखितेषु पदेषु प्रयुक्तां विभक्तिं वचनं च लिखत-

पदानिविभक्तिःवचनम्
यथा-  त्रयाणाम्षष्ठीबहुवचनम्
समृद्धेः…………….……………
वर्णानाम्…………………………
उत्साहस्य…………………………
नागरिकैः…………………………
सात्त्विकतायाः…………………………
प्राणानाम्…………………………
सभायाम्…………………………

Answer:

पदानि

विभक्ति:

वचनम्‌

यथा- त्रयाणाम्‌

षष्ठी

बहुवचनम्‌

समृद्धे:

षष्ठी

एकवचनम्

वर्णानाम्‌

षष्ठी

बहुवचनम्‌

उत्साहस्य

षष्ठी

एकवचनम्

नागरिकै:

तृतीया

बहुवचनम्‌

सातित्त्वकतायाः

षष्ठी

एकवचनम्‌

प्राणानाम्‌

षष्ठी

बहुवचनम्‌

सभायाम्सप्तमीएकवचनम्

Question 3:

एकपदेन उत्तरत-

(क) अस्माकं ध्वजे कति वर्णाः सन्ति?

(ख) त्रिवर्णे ध्वजे शक्त्याः सूचकः कः वर्णः?

(ग) अशोकचक्रं कस्य द्योतकम् अस्ति?

(घ) त्रिवर्णः ध्वजः कस्य प्रतीकः?

Answer:

(क) अस्माकं ध्वजे त्रयः वर्णाः सन्ति।

(ख) त्रिवर्णे ध्वजे शक्त्याः सूचकः केशर वर्णः।

(ग) अशोकचक्रं प्रगतेः न्यायस्य च द्योतकम् अस्ति।

(घ) त्रिवर्णः ध्वजः स्वाधीनतयाः राष्ट्रगौरवस्य च प्रतीकः।

Page No 48:

Question 4:

एकवाक्येन उत्तरत-

(क) अस्माकं ध्वजस्य श्वेतवर्णः कस्य सूचकः अस्ति?

(ख) अशोकस्तम्भः कुत्र अस्ति?

(ग) त्रिवर्णध्वजस्य उत्तालनं कदा भवति?

(घ) अशोकचक्रे कति अराः सन्ति?

Answer:

(क) अस्माकं ध्वजस्य श्वेतवर्णः सात्विकतायाः शुचितायाः च सूचकः अस्ति।

(ख) अशोकस्तम्भः सारनाथे अस्ति।

(ग) त्रिवर्णध्वजस्य उत्तालन स्वतंत्रतादिवसे गणतंत्रतादिवसे च भवति।

(घ) अशोकचक्रे चतुर्विंशतिः अराः सन्ति।

Question 5:

अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत-

(क) अस्माकं त्रिवर्णध्वजः विश्वविजयी भवेत्।

(ख) स्वधर्मात् प्रमादं वयं च कुर्याम।

(ग) एतत् सर्वम् अस्माकं नेतृणां सद्बुद्धेः सत्फलम्।

(घ) शत्रूणां समक्षं विजयः सुनिश्चितः भवेत्।

Answer:

(क) अस्माकं कः विश्वविजयी भवेत्?

(ख) स्वधर्मात् किम् वयं न कुर्याम?

(ग) एतत् सर्वम् अस्माकं नेतृणां कैः सत्फलम्?

(घ) कस्य समक्षं विजयः सुनिश्चितः भवेत्?

Question 6:

उदाहरणानुसारं समुचितैः पदैः रिक्तस्थानानि पूरयत-

शब्दाःविभक्तिःएकवचनम्द्विवचनम्बहुवचनम्
यथा- पट्टिकाषष्ठीपट्टिकायाःपट्टिकयोःपट्टिकानाम्
अग्निशिखासप्तमीअग्निशिखायाम्………………………………
सभाचतुर्थी………………सभाभ्याम्………………
अहिंसाद्वितीयाअहिंसाम्………………………………
सफलतापञ्चमी………………सफलताभ्याम्………………
सूचिकातृतीयासूचिकया………………………………

Answer:

शब्दा:

विभक्ति:

एकवचनम्‌

द्विवचनम्‌

बहुवचनम्‌

यथा पट्टिका

षष्ठी

पट्टिकाया:

पट्टिकयो:

पट्टिकानाम्:

अग्निशिखा

सप्तमी

अग्निशिखायाम्‌

अग्निशिखयो:

अग्निशिखासु

सभा

चतुर्थी

सभायै

सभाभ्याम्‌

सभाभ्य:

अहिंसा

द्वितीया

अहिंसाम्‌

हिंसे

हिंसा:

सफलता

पञ्चमी

सफलतया:

सफलताभ्याम्

सफलताभ्य:

सूचिका

तृतीया

सूचिकया

सूचिकाभ्याम्

सूचिकाभि:

Page No 49:

Question 7:

समुचितमेलनं कृत्वा लिखत-

    क             ख
केशरवर्णःप्रगतेः न्यायस्य च प्रवर्तकम्।
हरितवर्णः22 जुलाई 1947 तमे वर्षे जातम्।
अशोकचक्रम्शौर्यस्य त्यागस्य च सूचकः।
त्रिवर्णः ध्वजःसुषमायाः उर्वरतायाः च सूचकः।
त्रिवर्णध्वजस्य स्वीकरणंस्वाधीनतायाः राष्ट्रगौरवस्य च प्रतीकः।

Answer:

    क             ख
केशरवर्णःशौर्यस्य त्यागस्य च सूचकः।
हरितवर्णःसुषमायाः उर्वरतायाः च सूचकः।
अशोकचक्रम्प्रगतेः न्यायस्य च प्रवर्तकम्।
त्रिवर्णः ध्वजःस्वाधीनतायाः राष्ट्रगौरवस्य च प्रतीकः।
त्रिवर्णध्वजस्य स्वीकरणं22 जुलाई 1947 तमे वर्षे जातम्।

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!
Free Web Hosting