You cannot copy content of this page

NCERT solution class 8 sanskrit chapter 8 संसारसागरस्य नायकाः


Page No 54:

Question 1

एकपदेन उत्तरत-

(क) कस्य राज्यस्य भागेषु गजधर: शब्द: प्रयुज्यते?

(ख) गजपरिमाणं क: धारयति?

(ग) कार्यसमाप्तौ वेतनानि अतिरिच्य गजधरेभ्य: किं प्रदीयते स्म?

(घ) के शिल्पिरूपेण न समादृता: भवन्ति?

Answer:

(क) राजस्थानस्य।

(ख) गजधर:।

(ग) सम्मानमपि।

(घ) गजधरा:।


Question 2

अधोलिखितानां प्रश्नानामुत्तराणि लिखत-

(क) तडागा: कुत्र निर्मीयन्ते स्म?

(ख) गजधरा: कस्मिन्‌ रूपे परिचिता:?

(ग) गजधरा: किं कुर्वन्ति स्म?

(घ) के सम्माननीया:?

Answer:

(क) तडागा: सम्पूर्ण देशे निर्मीयन्ते स्म।

(ख) गजधरा: वास्तुकारणां रूपे परिचिता:।

(ग) गजधरा: नगरनियोजनात् लघुनिर्माण पर्यन्तं सर्वाणि कार्याणि कुर्वन्ति स्म।

(घ) गजधरा: सम्माननीया:।


Question 3

रेखाङ्कितानि पदानि आधृत्य प्रश्न-निर्माणं कुरुत-

(क) सुरक्षाप्रबन्धनस्य दायित्वं गजधरा: निभालयन्ति स्म।

(ख) तेषां स्वामिन: असमर्था: सन्ति।

(ग) कार्यसमाप्तौ वेतनानि अतिरिच्य सम्मानमपि प्राप्नुवन्ति।

(घ) गजधर: सुन्दर: शब्द: अस्ति।

(ङ) तडागा: संसारसागरा: कथ्यन्ते।

Answer:

(क) कस्य दायित्वं गजधरा: निभालयन्ति स्म?

(ख) केषां स्वामिन: असमर्था: सन्ति?

(ग) कार्यसमाप्तौ कानि अतिरिच्य सम्मानमपि प्राप्नुवन्ति?

(घ) के सुन्दर: शब्द: अस्ति?

(ङ) का: संसारसागरा: कथ्यन्ते?


Question 4

अधोलिखितेषु यथापेक्षितं सन्धिं/विच्छेदं कुरुत-

(क)

अद्य

+

अपि

=

———————।

(ख)

———————

+

———————

=

स्मरणार्थम्‌।

(ग)

इति

+

अस्मिन्‌

=

———————।

(घ)

———————

+

———————

=

एतेष्वेव।

(ङ)

सहसा

+

एव

=

———————।

Answer:

(क)

अद्य

+

अपि

=

अद्यापि

(ख)

स्मरण

+

अर्थम्

=

स्मरणार्थम्‌।

(ग)

इति

+

अस्मिन्‌

=

इत्यस्मिन्

(घ)

एतेषु

+

एव

=

एतेष्वेव।

(ङ)

सहसा

+

एव

=

सहसैव


Page No 55:

Question 5

मञ्जूषात: समुचितानि पदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत-

रचयन्ति ,गृहीत्वा, सहसा, जिज्ञासा ,सह

(क) छात्रा: पुस्तकानि ——————— विद्यालयं गच्छन्ति।

(ख) मालाकारा: पुष्पै: माला: ———————।

(ग) मम मनसि एका ——————— वर्तते।

(घ) रमेश: मित्रै: ——————— विद्यालयं गच्छति।

(ङ) ——————— बालिका तत्र अहसत।

Answer:

(क) छात्रा: पुस्तकानि गृहीत्वा विद्यालयं गच्छन्ति।

(ख) मालाकारा: पुष्पै: माला: रचयन्ति

(ग) मम मनसि एका जिज्ञासा वर्तते।

(घ) रमेश: मित्रै: सह विद्यालयं गच्छति।

(ङ) सहसा बालिका तत्र अहसत।


Question 6

पदनिर्माणं कुरुत-

धातु:

प्रत्यय:

पदम्‌

यथा

कृ

+

तुमुन्‌

=

कर्तुम्‌

हृ

+

तुमुन्‌

=

———————

तृ

+

तुमुन्‌

=

———————

यथा

नम्‌

+

क्त्वा

=

नत्वा

गम्‌

+

क्त्वा

=

———————

त्यज्‌

+

क्त्वा

=

———————

भुज्‌

+

क्त्वा

=

———————

उपसर्ग:

धातु:

प्रत्यय:

पदम्‌

यथा

उप

गम्‌

ल्यप्‌

=

उपगम्य

सम्‌

पूज्‌

ल्यप्‌

=

———————

नी

ल्यप्‌

=

———————

प्र

दा

ल्यप्‌

=

———————

Answer:

धातु:

प्रत्यय:

पदम्‌

यथा

कृ

+

तुमुन्‌

=

कर्तुम्‌

हृ

+

तुमुन्‌

=

हर्तुम्

तृ

+

तुमुन्‌

=

तर्तुम्

यथा

नम्‌

+

क्त्वा

=

नत्वा

गम्‌

+

क्त्वा

=

गत्वा

त्यज्‌

+

क्त्वा

=

व्यक्त्वा

भुज्‌

+

क्त्वा

=

भुक्त्वा

उपसर्ग:

धातु:

प्रत्यय:

पदम्‌

यथा

उप

गम्‌

ल्यप्‌

=

उपगम्य

सम्‌

पूज्‌

ल्यप्‌

=

सम्पूज्य

नी

ल्यप्‌

=

आनीय

प्र

दा

ल्यप्‌

=

प्रदाय


Page No 56:

Question 7

कोष्ठकेषु दत्तेषु शब्देषु समुचितां विभक्तिं योजयित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत-

यथा- विद्यालयं परित: वृक्षा: सन्ति। (विद्यालय)

(क) ——————— उभयत: ग्रामा: सन्ति। (ग्राम)

(ख) ——————— सर्वत: अट्टालिका: सन्ति। (नगर)

(ग) धिक् ———————। (कापुरुष)

यथा- मृगा: मृगै: सह धावन्ति। (मृग)

(क) बालका: ——————— सह पठन्ति। (बालिका)

(ख) पुत्र ——————— सह आपणं गच्छति। (पितृ)

(ग) शिशु: ——————— सह क्रीडति। (मातृ)

Answer:

यथा- विद्यालयं परित: वृक्षा: सन्ति। (विद्यालय)

(क) ग्रामम् उभयत: ग्रामा: सन्ति। (ग्राम)

(ख) नगरम् सर्वत: अट्टालिका: सन्ति। (नगर)

(ग) धिक् कापुरुषम्। (कापुरुष)

यथा- मृगा: मृगै: सह धावन्ति। (मृग)

(क) बालका: बालिकाभि: सह पठन्ति। (बालिका)

(ख) पुत्र पित्रा सह आपणं गच्छति। (पितृ)

(ग) शिशु: मात्रा सह क्रीडति। (मातृ)


 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!
Free Web Hosting