You cannot copy content of this page

NCERT solution class 8 sanskrit chapter 9 सप्तभगिन्यः (प्रत्यय:)


Page No 64:

Question 2

प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत −

(क) अस्माकं देशे कति राज्यानि सन्ति?

(ख) प्राचीनेतिहासे का: स्वाधीना आसन्?

(ग) केषां समवाय: ‘सप्तभगिन्य:’ इति कथ्यते?

(घ) अस्माकं देशे कति केन्द्रशासित प्रदेशा: सन्ति?

(ङ) सप्तभगिनी प्रदेशे क: उद्योग: सर्वप्रमुख: ?

Answer:

(क) अष्टविंशति:

(ख) सप्तभगिन्य:

(ग) सप्तराज्यानाम्।

(घ) सप्त।

(ङ) वंशोद्योग:।


Question 3

अधोलिखितपदेषु प्रकृति − प्रत्ययविभागं कुरूत −

पदानि

प्रकृति:

प्रत्यय:

यथा-गन्तुम्

गम्

+

तुमुन्

(क)

ज्ञातुम्

—————————

+

—————————

(ख)

ग्रहीतुम्

—————————

+

—————————

(ग)

पातुम्

—————————

+

—————————

(घ)

श्रोतुम्

—————————

+

—————————

(ङ)

भ्रमितुम्

—————————

+

—————————

Answer:

पदानि

प्रकृति:

प्रत्यय:

यथा-गन्तुम्

गम्

+

तुमुन्

(क)

ज्ञातुम्

ज्ञा

+

तुमुन्

(ख)

ग्रहीतुम्

ग्रह्

+

तुमुन्

(ग)

पातुम्

पा

+

तुमुन्

(घ)

श्रोतुम्

श्रु

+

तुमुन्

(ङ)

भ्रमितुम्

भ्रम्

+

तुमुन्


Page No 65:

Question 4

पाठात् चित्वा तद्भवपदानां कृते संस्कृतपदानि लिखत −

तद्भव  पदानि

संस्कृत  पदानि

यथा-सात

सप्त

(क)

बहिन

—————————

(ख)

संगठन

—————————

(ग)

बाँस

—————————

(घ)

आज

—————————

(ङ)

खेत

—————————

Answer:

तद्भव  पदानि

संस्कृत  पदानि

यथा-सात

सप्त

(क)

बहिन

भगिनी

(ख)

संगठन

समवाय

(ग)

बाँस

वंश

(घ)

आज

अद्य

(ङ)

खेत

क्षेत्रम्


Question 5

भिन्नप्रकृतिकं पदं चिनुत −

(क) गच्छति, पठति, धावति, अहसत्, क्रीडति।

(ख) छात्र:, सेवक:, शिक्षक:, लेखिका, क्रीडक:।

(ग) पत्रम्, मित्रम्, पुष्पम्, आम्र:, नक्षत्रम्।

(घ) व्याघ्र:, भल्लूक:, गज:, कपोत:, वृषभ:, सिंह:।

(ङ) पृथिवी, वसुन्धरा, धरित्री, यानम्, वसुधा।

Answer:

(क) अहसत्

(ख) लेखिका

(ग) आम्र:

(घ) कपोत:

(ङ) यानम्


Question 6

मञ्जुषात क्रियापदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत −

सन्ति, अस्ति, प्रतीयन्ते, वर्तते, इच्छामि, निवसन्ति, वर्तन्ते

(क)

अयं प्रयोग: प्रतीकात्मक:

—————————

(ख)

सप्त केन्द्रशासितप्रदेशा:

—————————

(ग)

अत्र बहव: जनजातीया:

—————————

(घ)

अहं किमपि श्रोतुम्

—————————

(ङ)

तत्र हस्तशिल्पिनां बाहुल्यं

—————————

(च)

सप्तभगिनीप्रदेशा: रम्या: हृद्या च

—————————

(छ)

गुणगौरवदृष्ट्या इमानि वृहत्तराणि

—————————

Answer:

(क)

अयं प्रयोग: प्रतीकात्मक:

वर्तते।

(ख)

सप्त केन्द्रशासितप्रदेशा:

सन्ति।

(ग)

अत्र बहव: जनजातीया:

निवसन्ति।

(घ)

अहं किमपि श्रोतुम्

इच्छामि।

(ङ)

तत्र हस्तशिल्पिनां बाहुल्यं

अस्ति।

(च)

सप्तभगिनीप्रदेशा: रम्या: हृद्या च

वर्तन्ते।

(छ)

गुणगौरवदृष्ट्या इमानि वृहत्तराणि

प्रतीयन्ते।


Page No 66:

Question 7

विशेष्य − विशेषणानाम् उचितं मेलनम् कुरूत −

विशेष्य − पदानिविशेषण  पदानि
अयम्संस्कृति:
संस्कृतिविशिष्टायाम्इतिहासे
महत्त्वाधायिनीप्रदेश:
प्राचीनेसमवाय:
एक:भारतभूमौ

Answer:

विशेष्य − पदानिविशेषण  पदानि
अयम्प्रदेश:
संस्कृतिविशिष्टायाम्भारतभूमौ
महत्त्वाधायिनीसंस्कृति:
प्राचीनेइतिहासे
एक:समवाय:

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!
Free Web Hosting